De mythe van de dalende schulden onder jongvolwassenen

Wie de officiële cijfers bekijkt, zou concluderen dat het uitstekend gaat met de financiële gezondheid van Nederlandse jongeren. Volgens data van BKR daalde het aantal 18- tot 25-jarigen met een geregistreerde betalingsachterstand tussen 2020 en 2024 fors: van ruim 33.000 naar 19.000. Het aantal geregistreerde leningen in deze leeftijdscategorie halveerde in dezelfde periode ruimschoots, van 339.000 naar 179.000. Op papier lijkt er sprake van een succesverhaal onder jongvolwassenen.

De werkelijkheid vertelt echter een heel ander verhaal. Uit onderzoek van Deloitte blijkt dat maar liefst 47 procent van de jongeren zelf meldt consumptieve schulden te hebben. Dit enorme gat tussen de cijfers van het BKR en wat jongeren zelf ervaren, legt de kern van het probleem bloot: de schuld is niet verdwenen, maar onzichtbaar versnipperd.

De verschuiving: van BKR-krediet naar micro-schulden

De traditionele persoonlijke lening is onder jongvolwassenen grotendeels vervangen door krediet middels betaalmethoden als ‘Buy Now, Pay Later’ (BNPL) en achteraf betalen via diensten als Klarna, Riverty en In3.
Betaaldiensten verwerkten in 2024 circa 53 miljoen van dit soort transacties. Uit onderzoek van het Nibud blijkt dat ruim de helft van de jongvolwassenen achteraf betalen niet eens ziet als een lening of schuld, maar simpelweg als een handige manier van afrekenen of een digitale passervice bij het online shoppen.

Omdat deze bedragen vooralsnog buiten de registratieplicht bij het BKR blijven, bleven ook de risico’s lange tijd buiten de officiële overzichten. Volgens marktgegevens van de AFM leidden deze betaalmethoden in 2024 echter tot 6,9 miljoen formele ingebrekestellingen en betalingsherinneringen, 1,8 miljoen trajecten waarbij aanmaningskosten in rekening werden gebracht en 557.000 vorderingen die moesten worden overgedragen aan een incassobureau of gerechtsdeurwaarder.

In circa 90 procent van deze problematische gevallen ging het om oorspronkelijke bedragen van minder dan 250 euro. Een openstaande rekening van 35 euro voor een kledingstuk, een festivalticket of een maaltijd voelt niet als een schuld. Totdat er vier van zulke bedragen tegelijk openstaan en elk afzonderlijk worden verhoogd met incassokosten. Kleine, onopgemerkte bedragen stapelen zich zo geruisloos op tot een serieuze financiële verplichting.

Klem tussen bewustzijn en digitaal betaalgemak

Het idee dat jongeren laconiek hun geld over de balk gooien, klopt echter niet. Uit onderzoek van ING blijkt dat 91 procent van de jongvolwassenen actief bezig is met hun financiële toekomst. Tegelijkertijd geeft het Nibud aan dat een grote groep jongeren regelmatig geld te kort komt en geldstress ervaart.

We zien een generatie die zich wel degelijk bewust is van haar financiën, maar moet navigeren in een online omgeving waar kopen makkelijker is gemaakt dan ooit. Nadenken over geld garandeert geen grip op geld in een digitale wereld vol verleidingen. Drempels tussen een impulsieve keuze en de feitelijke betaling zijn weggenomen. De optie om ‘nu te kopen en later te betalen’ kost één klik bij het afrekenen, terwijl het overzicht over het totaal aan openstaande herinneringen in je mailbox of app snel verloren gaat.

Maatschappelijk verantwoord incasseren: de menselijke maat in de praktijk

Het grootste gevaar bij versnipperde micro-schulden is de schaamte en vraagverlegenheid die erop volgt. Jongeren trekken bij de eerste betalingsproblemen zelden aan de bel. Kleine aanmaningen blijven liggen, kosten lopen op en de financiële druk vertaalt zich al snel in mentale klachten, slapeloosheid en concentratieverlies op studie of werk.

Aanpassingen in wetgeving, zoals de herziene Europese Richtlijn Consumentenkrediet II (CCD2) die eind 2026 strengere regels en BKR-checks voor achteraf betalen introduceert, zijn een noodzakelijke en welkome stap. Wetgeving alleen neemt de schaamte echter niet weg en lost bestaande achterstanden niet op. Hier ligt een cruciale opgave en verantwoordelijkheid voor een maatschappelijk betrokken incassopartner. Incasseren mag in de huidige tijdsgeest geen koud, geautomatiseerd proces meer zijn, maar moet gericht zijn op een duurzame oplossing voor zowel schuldeiser als debiteur.

Incasseren met oog voor de mens achter de schuld

Als betrokken partner zetten wij daarom in op een empathisch en laagdrempelig incassotraject:

• Laagdrempelige en empathische communicatie: Wij zoeken proactief contact via de kanalen die aansluiten bij de leefwereld van jongeren, zoals WhatsApp, sms of e-mail, met een uitnodigende, niet-belerende tone-of-voice die uitgaat van hulp in plaats van druk.
• Realistisch maatwerk: In plaats van directe dreiging met juridische vervolgstappen bieden we direct haalbare, flexibele betalingsregelingen die passen bij het daadwerkelijke budget van de jongere.
• Warme overdracht bij complexe problematiek: Zien we dat er sprake is van schuldenstapeling of bredere financiële nood? Dan laten we de debiteur niet los, maar zorgen we voor een actieve, laagdrempelige verbinding met schuldhulpverlening, wijkteams of initiatieven zoals Geldfit.

Voor opdrachtgevers betekent maatschappelijk verantwoord incasseren het behoud van reputatie en de klantrelatie zonder, wellicht tegen de verwachting in, in te boeten op een effectief incassotraject. Pas wanneer alle betrokken partijen in de keten, van webshops en kredietverstrekkers tot gerechtsdeurwaarders en schuldhulpverlening, oog hebben voor de vroege waarschuwingssignalen van stapeling van micro-schulden en bereid zijn de menselijke maat toe te passen, bouwen we aan een gezond financieel fundament voor de jongere generatie.

In dit artikel is gebruik gemaakt van onderzoek en cijfers van onder meer BKR, de AFM, Deloitte, ING, het Nibud, het Nederlands Jeugdinstituut en de Nationale Monitor Geldzorgen (Wijzer in geldzaken).