Innoveer de rechtspraak en stop met hoge griffierechten



Auteur: Martin van Loon, CEO en bestuursvoorzitter van GGN
Publicatiedatum: 15 november 2018

De huidige hoge griffierechten zijn slecht voor de Nederlandse economie. Bedrijven stappen steeds minder vaak naar de rechter om betaling van openstaande rekeningen af te dwingen. De reden: de kosten om een rechtszaak te voeren zijn onevenredig opgelopen. Dat blijkt ook uit de cijfers: de hoeveelheid rechtszaken nam afgelopen jaren met ruim 200.000 af. En dat is slecht voor bedrijven, ondernemers en de Nederlandse economie als geheel.

De hoge kosten voor de griffierechten raken zowel het MKB als de grote organisaties. Voor het MKB wordt het simpelweg te duur om vorderingen via de rechter te innen. Deze ondernemers schrijven hun vordering daarom steeds vaker met lede ogen af. Grote bedrijven, zoals telecomaanbieders en zorgverzekeraars, zien om een andere reden af van gerechtelijke stappen. Zij vinden het maatschappelijk onverantwoord om een incassoprocedure te beginnen als het innen van een factuur al bijna vijfhonderd euro aan griffierechten kost. Bedrijven willen zaken daarom in toenemende mate minnelijk oplossen en als dat niet lukt, kiezen ze er vaak voor om de vordering af te boeken.

Griffierechten nu verdienmodel van de overheid
Minnelijke incasso is een goede oplossing, maar niet altijd toereikend. Daarom is het belangrijk dat de weg naar de rechter toegankelijk blijft voor bedrijven. Dat betekent dat de kosten voor griffierechten in verhouding moeten zijn, dus eerder aan de lage dan aan de hoge kant. Bovendien is het vreemd dat griffierechten nu fungeren als een verdienmodel voor de overheid, terwijl de rechtspraak in de eerste plaats in dienst moet staan van bedrijven en burgers in Nederland.

Digitale rechtspraak
Als innovatieve gerechtsdeurwaarder heeft GGN een belangrijke bijdrage geleverd aan het betaalbaar maken en houden van gerechtelijke incasso. Hiervoor ontwikkelden wij bijvoorbeeld samen met e-Court succesvol een alternatief voor de dure rechtsgang. Met e-Court worden procedures online gevoerd, waarmee tegen lage kosten een hoge kwaliteit van de rechtspraak wordt geboden. Helaas is deze digitale rechter – die een goedkoop alternatief vormde voor de dure rechtbank – door diezelfde rechtbanken de nek omgedraaid. Omdat rechtbanken niet meer meewerken, kan e-Court geen geschillen meer beslechten. En dat is jammer voor bedrijven, ondernemers en consumenten, want e-Court was goedkoper en maakte minder fouten dan een gewone rechter. Zo lieten bijvoorbeeld veel zorgverzekeraars zaken via e-Court afhandelen, maar nu kantonrechters de uitspraken van de digitale arbiter niet meer willen bekrachtigen, moeten deze organisaties weer hun gelijk halen via de dure weg van een rechtszaak bij de rechtbank. En dat is slecht nieuws voor consumenten met schulden, want zij krijgen deze extra kosten bovenop hun bestaande schuld in rekening gebracht. De kosten voor de ‘courtfee’ van de rechtbank (griffierecht) is namelijk hoger dan de veel lagere ‘courtfee’ die e-Court rekent. Bovendien moet bij de rechtbank vooraf worden betaald, terwijl bij e-Court pas wordt afgerekend wanneer er een uitspraak is. De praktijk leert dat veel zaken toch nog tijdens een procedure worden opgelost, waardoor het niet tot een uitspraak hoeft te komen.

Stijgende zorgpremies en telefoontarieven door wanbetaling
De digitale oplossing van e-Court is een voorbeeld van hoe rechtspraak beter, sneller en goedkoper kan. Het is aan de sector en de overheid om dit soort innovatieve manieren van rechtspraak mogelijk te maken. In welke vorm dan ook. Want het is belangrijk dat bedrijven hun recht kunnen halen en openstaande vorderingen niet afschrijven uit angst voor hoge kosten. Anders worden producten en diensten zoals zorgverzekeringen en telefoonabonnementen steeds duurder voor de gemiddelde consument. Dat komt omdat bedrijven de gemiste inkomsten van wanbetalers compenseren door de prijzen voor alle klanten te verhogen. Dat betekent bijvoorbeeld stijgende zorgpremies en telefoontarieven.
Een snelle en goedkope gerechtelijke procedure ondersteunt de betalingsmoraal in Nederland en leidt tot meer betaalde rekeningen en een gezondere economie. GGN streeft net als de overheid naar het voorkomen van problematische schulden bij consumenten. Laten we met alle betrokken partijen de handen ineen slaan en nieuwe mogelijkheden creëren om de rechtspraak toegankelijk en betaalbaar te houden.

Martin van Loon is CEO en bestuursvoorzitter van GGN, de grootste gerechtsdeurwaarder en incasso-organisatie van Nederland.