Beslagen ten eis komen

Auteur: Jan de Swart, gerechtsdeurwaarder en manager Executie bij GGN

Publicatiedatum: 17 juni 2016

Er zijn schuldeisers die zeggen: principes zijn principes. Dat is prima natuurlijk, maar is het altijd slim?

Stel, een sportschoolhouder wil achter een wanbetaler aan voor een vordering van een paar honderd euro. Hij volgt het hele traject: aanmaningen, dagvaarding, rechter en vonnis. De goede man is zo 700 tot 1000 euro verder. Hij betaalt griffierecht en de kosten van een gerechtsdeurwaarder. Die deurwaarder laat uiteindelijk beslag leggen op het loon of de uitkering van de wanbetaler, zodat de schuld wordt voldaan. Maar als een andere schuldeiser eerder voor tienduizenden euro’s beslag heeft laten leggen ten laste van deze schuldenaar, vist onze sportschoolhouder achter het net. Hij krijgt geld noch genoegdoening.

Dagelijks onnodige kosten

Deze situatie is geen uitzondering. Er worden dan ook dagelijks veel onnodige kosten gemaakt. Hoe mooi zou het zijn als de deurwaarder ergens zou kunnen controleren of er al beslag is gelegd ten laste van een schuldenaar? Misschien wil de principiële schuldeiser wel twintig jaar wachten tot hij iets van zijn geld terugziet. Dat is zijn goed recht, maar als deurwaarder zou ik hem wel op dat risico willen wijzen.

Digitaal beslagregister

Dankzij overheidssubsidie en de inspanningen van de KBvG (Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders) en de SNG (Stichting Netwerk Gerechtsdeurwaarders) is er nu een digitaal beslagregister voor gerechtsdeurwaarders (DBR). Alle door de gerechtsdeurwaarders gelegde beslagen op uitkering of loon staan erin. Ook de lopende beslagen van voor 2016, echt monnikenwerk en een huzarenstukje.

Beslagvrije voet

Behalve onnodige onkosten voor schuldeisers voorkomen, heeft het register nóg een functie. Het bevat ook informatie over de beslagvrije voet: dat deel van het inkomen of de uitkering waarop geen beslag mag worden gelegd (90% van de bijstandsnorm). Met deze informatie kunnen deurwaarders zich niet langer achter onwetendheid verschuilen en beslag leggen zonder rekening te houden met de beslagvrije voet. Het register helpt zo voorkomen dat een debiteur minder overhoudt dan waar hij recht op heeft.

De gerechtsdeurwaarder is ondernemer én ambtenaar

Is dat een zorg van de gerechtsdeurwaarder? Ja. De gerechtsdeurwaarder is ondernemer en ambtenaar. In de publieke opinie overheerst het clichébeeld van de ondernemer die lustig dagvaardt en aanmaningen stuurt. Met het beslagregister laat de gerechtsdeurwaarder echter ook die andere kant zien, als de verantwoordelijke ambtenaar die hij is.

Juichend ontvangen

Het digitaal beslagregister is juichend ontvangen door de politiek. Dat is fijn, maar het zou beter zijn als ze met een wet op het beslagregister voor gemeenten, belastingdienst en overige invorderaars zouden komen. Zodat hun systemen aan het beslagregister gekoppeld worden en alle instanties over de relevante informatie kunnen beschikken. Die koppeling moet niet alleen gelden voor beslagen, maar ook voor informatie of een schuldenaar in de schuldhulpverlening zit. Als je als politiek armoedebestrijding werkelijk serieus neemt, moet je niet op je handen blijven zitten en alleen maar juichen over de inspanning van anderen.